Debatteren kan op veel manieren. Het gaat er altijd om als spreker een jury (dus niet per se je tegenstander, maar je publiek) te overtuigen. Wat alle vormen verder gemeen hebben is dat ze van een goede debater veronderstellen dat hij of zij snel kan reageren en nadenken en overtuigend kan presenteren.

Bij de UDS hanteren we echter voornamelijk een stijl die we Nederlands Parlementair (NP) noemen. Dit is de stijl die op de meeste grote toernooien, jaarlijks georganiseerd door de UDS en andere belangrijke debatverenigingen, gehanteerd wordt. Er zijn ook andere vormen die veel op NP lijken, maar op belangrijke punten toch verschillen. Hieronder staat een overzicht van de debatvormen die op UDS avonden aan bod komen. Laat je niet afschrikken als het allemaal wat ingewikkeld lijkt; de ervaring leert dat beginnende sprekers al snel mee kunnen doen met onze ervaren debaters.

Op onze debatavonden wordt gedebatteerd over politieke en maatschappelijke kwesties in de breedste zin. Van ethische problemen (is bijvoorbeeld de doodstraf te verantwoorden?) tot internationale vraagstukken (moeten we Noord Korea binnenvallen?), sociale issues (wat te denken van een verbod op religieuze scholen?), en natuurlijk af en toe een ludieke stelling (vooral bij het hieronder beschreven Eloquentia-debat), bij de UDS kom je het allemaal tegen en leer je alles te verdedigen met scherpe argumentatie en indrukwekkende stijl!

Nederlands Parlementair (NP)

Ook wel Amerikaans Parlementair (AP) genoemd. In een NP debat debatteer je met twee teams van twee personen. Het ene team, de propositie, verdedigt een plan dat het tweede team, de oppositie aanvalt. De teamleden spreken om de beurt: als eerste begint de eerste spreker van de propositie, die het plan uitlegt en de belangrijkste argumenten geeft. Daarna is het de beurt aan de eerste spreker van de oppositie om de propositie aan te vallen door argumenten te weerleggen en eigen argumenten aan te dragen. Hierna volgen de tweede propositie en daarna de tweede oppositie, die hun voorgangers zullen aanvallen en de positie van hun eigen team zullen vestevigen. Er volgen nu nog twee beurten. Als eerste mag de eerste oppositiespreker weer het woord nemen om het debat samen te vatten namens de tegenstanders. Vervolgens doet de eerste propositiespreker datzelfde voor zijn kant.

Tijdens het debat is dus in principe maar een spreker aan het woord, maar een spreker van de andere kant mag tijdens de opbouwende beurten (alle beurten behalve de samenvatting) gaan staan en een zogenaamd point of information aanvragen. Dit is een korte vraag of een slimme opmerking die, mits goed geplaatst, iemands argumenten en overtuigingskracht ernstig kan verzwakken. De spreker die aan de beurt is besluit of hij het punt al dan niet aanneemt; pas als hij dat doet mag het punt gemaakt wordt. De spreker moet er dan wel op reageren. Het is een ongeschreven regel minstens een point per speech aan te nemen.

Bij NP debatteren gaat het vooral om de inhoud. De jury wil goede argumenten en diepgaande analyses van de problemen horen: je moet uitleggen waarom je de doodstraf bijvoorbeeld moreel onverantwoord, of praktisch onwenselijk vindt. Maar een goed argument is natuurlijk niets waard als het niet duidelijk overkomt en onbegrepen blijft. Presentatie is dus ook zeker niet onbelangrijk.

Voor NP hanteren we meestel spreektijden van vijf minuten voor de opbouwende beurten, en drie voor de samenvattingen. Andere mogelijkheden zijn 3-3-2 en bijvoorbeeld 6-6-4.

Brits Parlementair (BP)

BP is de vorm die op internationale toernooien (zoals het Europees Kampioenschap, dat in 2004 door twee UDS’ers gewonnen werd; de eerste keer in de geschiedenis dat dit een team uit een niet-Engels sprekend land lukte) gehanteerd wordt. Daar wordt uiteraard Engels gesproken, maar bij de UDS voeren we ook BP debatten (voornamelijk) in het Nederlands.

BP lijkt veel op NP. Ook nu is er weer sprake van een propositie en een oppositie, en weer mogen sprekers points of information aanvragen. Het grootste verschil is dat er nu vier teams zijn: twee aan de kant van de propositie, en twee aan de kant van de oppositie. Deze teams proberen los van elkaar te winnen en bereiden zich voor het debat ook apart voor. Als tweede team aan een van beide kanten mag je het vorige team echter niet tegenspreker. Je doet dus alsof je bij elkaar hoort.

De volgorde is daarom anders dan bij NP: eerst is het de beurt aan de eerste spreker van het eerste propositie team, dan aan de eerste spreker van de eerste oppositie, en vervolgens de tweede spreker van de eerste propositie, de tweede spreker van de eerste oppositie, de eerste spreker van de tweede propositie, etc. De laatste twee beurten (tweede spreker van de tweede propositie en oppositie) zijn weer samenvattende beurten.

Om te winnen moeten de sprekers die als ‘tweede’ team aangewezen worden de kant verdedigen die ook hun ‘eerste team’ verdedigt, maar ze moeten zich ook proberen te onderscheiden. Dit kan door in de tweede helft van het debat voor nieuwe inbreng te zorgen, bijvoorbeeld door het brengen van nieuwere, scherpere analyse, of door een hele nieuwe invalshoek te kiezen. Dit maakt het debat strategisch anders dan NP, en zorgt dat het debat vaak zeer diepgaand wordt. Bij BP is de inhoud dan ook nog belangrijker dan bij NP al het geval was. Om dit mogelijk te maken worden soms nogal lange spreektijden gehanteerd: alles van vijf tot zeven minuten per speech, ook voor de samenvattingen, is mogelijk.

Eloquentia

Waar bij NP en BP vooral de inhoud centraal staat, gaat het bij Eloquentia juist om de emotie en de presentatie. Eloquentia is welsprekendheid. Het gaat erom de jury (die bij deze vorm vaak uit het hele publiek bestaat) te overtuigen door in te spelen op hun angsten, hun vooroordelen, of juist hun morele verontwaardiging en hun medelijden. Veel belangrijker dan uitleggen waarom de doodstraf slecht is, is die boodschap overdragen aan je toehoorders door je taalgebruik, je toon en je stijl in het algemeen. Geef een donderspeech over de noodzaak een dictator koste wat kost te verwijderen door zijn gruweldaden kleurrijk te illustreren, of herinner je publiek juist aan de consequenties die de aanval zal hebben voor de arme en onschuldige burgerbevolking door de ellende na een oorlog voor de geest te halen.

In een Eloquentia-debat debatteer je een op een, maar wel weer om de beurt. De voorstander krijgt als eerst het woord, en daarna wisselen de sprekers elkaar af tot ze beiden drie beurten gehad hebben. Spreektijden zijn doorgaans drie minuten voor je eerste twee speeches, en twee minuten voor je laatste, wat meer samenvattende beurt.